Τι μου έμαθε ο Johnny Walker

Ο έρωτας

Θυμάμαι έναν φίλο μου στο γυμνάσιο -ήταν πολύ αδύνατος και φορούσε σιδερένια γυαλιά μυωπίας- ο οποίος όποτε του ανέφερα πως είμαι ερωτευμένος -και ήμουν αρκετά συχνά- χαμογελούσε με το πιο πικρόχολο χαμόγελο του και μου έλεγε το εξής:

Ο έρωτας δεν είναι τίποτα παραπάνω από έκκριση συγκεκριμένων χημικών ουσιών στον εγκέφαλο σου. Είναι τόσο απλό.

Κάθε φορά που άκουγα εκείνη την φράση είχα την αίσθηση πως κυριολεκτικά κατουρούσε με τις ηλίθιες φιλοσοφίες του πάνω σε ότι πιο ιερό και αγνό έκρυβα στο βάθος της ψυχής μου.

Θυμάμαι να βαδίζουμε για ώρες στους δρόμους κοιτάζοντας κάτω χωρίς να ανταλλάσσουμε ούτε μια κουβέντα.

Στην πράξη βέβαια ήμουν άσχετος όσο αφορά τα ερωτικά ζητήματα. Δεν είχα φιλήσει ποτέ μου κορίτσι και δεν είχα ιδέα για ποιο λόγο θα ήμουν ευτυχισμένος αν έβαζα το χέρι μου ανάμεσα στα πόδια της. Όμως ήμουν σίγουρος. Ο έρωτας ήταν κάτι σπουδαίο. Το είχα ακούσει σε τραγούδια. Το είχα διαβάσει σε βιβλία. Το ένιωθα κάθε φορά που μια συμμαθήτρια μου φορούσε στενό τζιν και ανέβαινε τις σκάλες για την τάξη.

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε και το μόνο που έχω να πω για το θέμα είναι πως στην πραγματικότητα δεν ξέρω τι ακριβώς είναι ο έρωτας.

Αυτό που ξέρω είναι πως έχω δει ανθρώπους να κάνουν ένα σωρό ανόητες πράξεις στο όνομα του. Έχω δει γυναίκες να ανέχονται να τις κακοποιούν, άντρες να στραπατσάρουν τα αμάξια τους μεθυσμένοι στην εθνική, μπουνταλάδες να στέλνουν ανόητα μηνύματα με καρδούλες και ποιήματα της κακιάς ώρας. Ξέρω ανθρώπους που χαράμισαν ολόκληρα χρόνια της ζωής τους περιμένοντας. Περιμένοντας υπομονετικά για το άλλο τους μισό…

Υποθέτω πως ο έρωτας είναι μια από αυτές τις λέξεις που σημαίνουν τα πάντα και τίποτα. Ιστορικά έχει πάρει εκατοντάδες διαφορετικές μορφές. Στην αρχαία Ελλάδα ήταν σεξουαλική επιθυμία και πόθος. Στα τέλη του Μεσαίωνα μπορούσε να σημαίνει κάτι απόλυτα υπερβατικό και αγνό όπως την ολοκληρωτική παράδοση στο θέλημα του Θεού ή κάτι λιγόψυχο και θηλυπρεπές όπως την εμμονή ενός άνδρα με το γυναικείο φύλλο. Στις μέρες μας διαφημίζεται ως το απόλυτο ελιξίριο. Ο έρωτας θα σε κρατήσει για πάντα νέο. Θα σου δώσει ζωή. Θα σε κάνει ευτυχισμένο. Όπως μια μάρκα δημητριακών ή ένα πλυντήριο νέας γενιάς.

Στα βιβλιοπωλεία υπάρχουν εκατοντάδες βιβλία για τον έρωτα. Τα περισσότερα είναι οδηγοί επιβίωσης. Πως να κάνεις μια σχέση να κρατήσει για πάντα. Πως να γοητεύσεις μια γυναίκα ή έναν άντρα. Έχω διαβάσει αρκετά από αυτά. Τα περισσότερα είναι για πέταμα όπως οι κακογραμμένες οδηγίες χρήσεις. Στο τέλος δεν ξέρεις που να βάλεις τι και κλαις τα λεφτά που ξόδεψες.

Υπάρχουν ακόμα βιβλία ανθολόγια με κουβέντες διάσημων συγγραφέων ή διανοούμενων. Όμως είναι ηλίθιο να ακούσεις συμβουλές διανοούμενων για τον έρωτα. Ο έρωτας γίνεται με τα χέρια και το στόμα και τα γεννητικά όργανα. Πιο λογικό θα ήταν να ακούσεις τι έχει να σου πει μια έμπειρη ιερόδουλη ή ακόμα ένας μικροβιολόγος για το θέμα.

Ο τζόγος

Ο έρωτας είναι όπως ο τζόγος. Ελπίζεις πως θα πιάσεις πολλά, πως θα πιάσεις το τζακ ποστ, όμως στην τελική βγαίνεις πάντα χαμένος.

Μελέτες έχουν δείξει πως οι παθολογικοί τζογαδόροι πάσχουν από χαμηλότερα επίπεδα νορεπινεφρίνης, μιας ουσίας που δρα ως νευροδιαβιβαστής στον εγκέφαλο. Φαίνεται πως η ένταση και ο ενθουσιασμός που αισθάνεται ο τζογαδόρος την ώρα του παιχνιδιού βοηθούν στην έκκριση αυτής της ορμόνης σε μεγαλύτερες ποσότητες στον εγκέφαλο. Ο τζόγος τους προσφέρει, έστω και προσωρινά, την πνευματική διαύγεια και την ευφορία που τους λείπει.

Σου το είπα, είναι όλα στον εγκέφαλο. Έκκριση χημικών ουσιών.

Ο ίδιος δεν έχω υπάρξει θύμα της μανίας του τζόγου. Απορώ πως μου ξέφυγε ανάμεσα στις πολλές παθολογικές και αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές που έχω. Έχω όμως γνωρίσει αρκετούς παθολογικούς τζογαδόρους στην ζωή μου.

Πριν αρκετά χρόνια, στα χρόνια των σπουδών μου στην Αγγλία, δούλευα σε ένα μεξικάνικο εστιατόριο. Ο μόνος Έλληνας εκτός από εμένα στην επιχείρηση ήταν ένας τύπος από την Καλαμάτα. Εγώ ήμουνα δεν ήμουνα είκοσι χρονών ενώ εκείνος ήταν τριάντα και βάλε. Τον θυμάμαι παρότι έχουν περάσει τόσα χρόνια και παρότι δεν υπήρξαμε ποτέ φίλοι γιατί μου έκανε εντύπωση το παρουσιαστικό και η προφορά του. Ήταν αρκετά ψηλός και είχε ένα ασύμμετρα μεγάλο κεφάλι το οποίο άλλαζε αποχρώσεις σαν ηλεκτρονικό παιχνίδι .

Κάθε βράδυ μας εξηγούσε το σύστημα του στο μπλακ τζακ, το οποίο δεν βασιζόταν καθόλου στην τύχη.

The English dont know how to play. They are drunk. I play seriously. I never drink’

Κάθε βράδυ έφευγε από το εστιατόριο για να πάει στο καζίνο και το μεγάλο κεφάλι του αναβόσβηνε μέσα στο στενό δρόμο μιας από τις εκατοντάδες θλιβερές βρετανικές πόλεις του ανατολικού Έσσεξ.. Επέστρεφε την επομένη ωχρός για να δέσει την ποδιά στην μέση του και να ξεκινήσει την δουλειά. Κοιτούσε συνέχεια χαμηλά και δεν μιλούσε σε κανένα.

Μια μέρα με έπιασε από τον ώμο και με πήρε στην άκρη.

‘Αύριο φεύγω. Επιστρέφω Ελλάδα’ μου είπε.

‘Τι έγινε; πως κι έτσι;’

‘Ο πατέρας μου είναι άρρωστος. Πεθαίνει.’

Τον κοίταξα στα μάτια. Είχε δυο όμορφα γαλάζια μάτια. Ξεθωριασμένα και καθαρά όπως ενός παιδιού από διαφημιστικό. Κούμπωσε το μπουφάν του και έβαλε το σακίδιο του στον ώμο.

‘Δυο μήνες ήθελα ακόμα. Δυο μήνες και θα τα είχα καταφέρει.’

Το αύριο

Ένα πράγμα που έχουν κοινό όλοι οι άνθρωποι με μεγάλες προσδοκίες, είτε είναι ερωτικές, είτε οικονομικές είτε οποιασδήποτε άλλης φύσης είναι πως αργά ή γρήγορα έρχονται αντιμέτωποι με την θλιβερή πραγματικότητα της κατάστασης τους. Δεν είναι τυχαίο πως τα ποσοστά αυτοκτονίας των παθολογικών τζογαδόρων είναι υψηλότερα στις μεγάλες ηλικίες. Δεν είναι και λίγο να συνειδητοποιείς πως έχεις πετάξει μια ολόκληρη ζωή στα σκουπίδια για το τίποτα.

Η κατάρα του τζογαδόρου, του ερωτευμένου, του εξαρτημένου είναι η λέξη αύριο. Αύριο θα σταματήσω να πίνω, αύριο θα πιάσω την καλή, αύριο θα με αγαπήσει… Η λέξη αύριο είναι το μεγαλύτερο ναρκωτικό. Απαλύνει όλους τους πόνους, σε βοηθάει να κοιμηθείς, σου δίνει κουράγιο για να αντέξεις μια δύσκολη κατάσταση όμως στην ουσία σε σκοτώνει αργά και βασανιστικά.

Δεν υπάρχει πιο εύκολος τρόπος για να βγάλεις χρήματα από το να πουλήσεις ωραία, ελπιδοφόρα ‘αύριο’ στους ανθρώπους. Οι εκκλησίες πουλάνε δευτέρες παρουσίες, τα πανεπιστημιακά ιδρύματα λαμπρές καριέρες, οι κρέμες νυχτός νεανικές απαλές επιδερμίδες μέχρι τα βαθιά γεράματα…

Ο Σαίξπηρ στο απόγειο της δραματικής του τέχνης έβαλε τον πιο τραγικό του ήρωα τον Μακμπέθ να απαγγέλλει απελπισμένος στην σκηνή.

Αύριο και αύριο και αύριο …

Αυτή η απλή λέξη, που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, είναι για πολλούς κριτικούς η κορυφαία στιγμή της δραματικής του ποίησης. Η πεμπτουσία της τραγωδίας στην θεατρική πράξη.

Η διαφήμιση μου

Θυμάμαι κάποτε στον αερολιμένα Αθηνών -δεν ξέρω αν είναι ακόμα έτσι-  υπήρχαν μεγάλες αφίσες με διαφημίσεις της μάρκας ουίσκι Johnny Walker. Ήταν αφίσες με την χαρακτηριστική φιγούρα του Βρεττανού Λόρδου να βαδίζει με το μπαστούνι του. Κάτω από την φιγούρα υπήρχαν αποφθέγματα διάσημων συγγραφέων και η χαρακτηριστική φράση ‘Keep Walking’ συνέχισε να περπατάς.

Μου ήρθε η ιδέα τότε να γράψω την καλύτερη διαφήμιση για τον Τζόνυ Ουόκερ. Η αλήθεια είναι πως μου αρέσει το ουίσκυ. Μου αρέσει επίσης η φιλοσοφία πίσω από εκείνες τις διαφημίσεις. Ναι φίλε μου, τα έχεις κάνει σκατά. Ναι, έπεσες έξω. Ναι, το αύριο στο οποίο πίστεψες και στοιχημάτισες όλη σου την ζωή αποδείχθηκε μια μαλακία, όμως πιες ένα ποτήρι ουίσκυ και συνέχισε να περπατάς. Ήταν αληθινό και την ίδια στιγμή ανάλαφρο.

Ο Τζόνι Ουόκερ δεν διατείνεται πως αύριο όλα θα είναι καλύτερα, δεν υπόσχεται κάτι υπέροχο ή μοναδικό όπως οι παπάδες ή τα λεπτά προφυλακτικά για μεγαλύτερη απόλαυση. Ο Τζόνι Ουόκερ δεν υπόσχεται την γη της επαγγελίας, ούτε μια υπέροχη οσμή στις μασχάλες που θα ξετρελάνει τις γυναίκες.

Το μόνο που σε παροτρύνει να κάνεις είναι να συνεχίσεις να βαδίζεις μπροστά. Ότι και να έχει συμβεί. Να πιεις ένα ποτήρι ουίσκι, να χαλαρώσεις και να συνεχίσεις τον δρόμο σου. Είναι σαν τον Ουίλιαμ Σαίξπηρ όμως χωρίς τον στόμφο και την βαρύγδουπη ποίηση.

Σας παρουσιάζω λοιπόν την διαφήμιση μου για τον Τζόνυ Ουόκερ. Την αφιερώνω σε όλους εσάς εκεί έξω που πιστέψατε σε έναν υπερβατικό απόλυτο έρωτα, ή σε ένα τυχερό φύλλο στο μπλακ τζακ, ή ακόμα στην απόλυτη ευτυχία και τον αληθινό έρωτα…

Keep Walking

Προσπαθώ να βάλω όλα τα κομμάτια σε σειρά
όλα τα λάθη μου, τις εμμονές μου, αυτά που μου αρέσουν
αυτά που με κάνουν και χάνω το κουράγιο μου.

Είναι τόσο σημαντικό να αρχειοθετείς, να έχεις ένα σύστημα
να φτιάχνεις την αλφάβητο σου, για να μπορείς έπειτα
να μιλήσεις, να εξηγήσεις στους γύρω σου τι είναι αυτό που ζητάς.

Κι ας είναι μάταιο.
Γιατί το ξέρεις … πως μια μέρα όλα όλα όσα έφτιαξες θα σκορπίσουν.
Είτε θα τα παρασύρει η συνήθεια … είτε θα τα σκοτώσει ο καιρός …

Υπάρχουν εκατοντάδες τρόποι να καταστραφούν αυτά που δημιούργησες.
Όμως κάθε καταστροφή θα έχει το σπέρμα μιας καινούριας μέρας μέσα της …

Κάθε καταστροφή, κάθε λόξα που θα σε
οδηγεί σε λάθος δρόμο
θα σου προσφέρει καινούριες ιδέες, θα ανοίγει νέα
ενδεχόμενα που δεν είχες ποτέ σου
φανταστεί.

Προσπάθησε να κλείσεις τα αυτιά σου στις σειρήνες. Το ξέρω
είναι δύσκολο. Όμως αξίζει.
Μην παρασύρεσαι από τον λούστρο των γκλος
περιοδικών.
Δεν είναι διαφήμιση η ζωή.

Δεν ξέρω πως θα το καταφέρεις. Δεν ξέρω αν είσαι από τους
τύπους που σφίγγουν τα δόντια ή αν απλά
σ’ αρέσει να γελάς με τα καμώματα σου.
Όπως και να ‘χει βάλε τα δυνατά σου.

Κι αν συμβαίνει να περνάς, τώρα που το διαβάζεις αυτό,
μερικές δύσκολες ώρες.
Αν ακούς τους μπελάδες  να σου χτυπούν την πόρτα
για μια ακόμα φορά, θυμήσου
πως αυτή είναι η πιο μεγάλη σου ευκαιρία.

Βάλτο καλά στο μυαλό σου. Οι πιο τρομαχτικές δυνάμεις
εκεί έξω μπορούν να γίνουν οι πιο πιστοί σου υπηρέτες.
Όλα είναι δυνατά.
Αρκεί να ανοίξεις την πόρτα και να βγεις έξω για να συναντήσεις αυτό που σε τρομάζει.

Θα καταλάβεις ίσως τότε πως η ευτυχία είναι όπως και ο έρωτας   – ένας μονόδρομος που αρκεί μονάχα
να τον περπατήσεις.

Δέκα πράγματα που κάνεις όταν είσαι στα αρχίδια σου

Τις τελευταίες μέρες έλαβα αρκετά μηνύματα σχετικά με το άρθρο μου ‘Γράψε τους στα αρχίδια σου και πήγαινε στην κόλαση. Το κείμενο μου δεν ήταν τίποτα παραπάνω από μια προσπάθεια να μιλήσω σε ανθρώπους που πέρασαν τις ίδιες ή ίσως χειρότερες καταστάσεις που πέρασα κι εγώ. Φυσικά δεν δίνω καμιά λύση στα προβλήματα κανενός. Το κείμενο αποτελεί μια πρόταση. Μια πρόταση να ξανασκεφτούμε τους λόγους που δεν είμαστε ικανοποιημένοι με τις ζωές μας.

Η βασική ιδέα είναι πως είμαστε ελεύθεροι να επιλέξουμε οποιοδήποτε δρόμο επιθυμούμε. Κανείς δεν μας εμποδίζει. Ωστόσο τα αποτελέσματα των επιλογών μας δεν είναι στο χέρι μας να τα ελέγξουμε. Τουλάχιστον στο μεγαλύτερο ποσοστό. Αν θέλεις να ζεις ελεύθερος θα πρέπει να μάθεις να ζεις με την αποτυχία και την απόρριψη και ακόμα χειρότερα με την απώλεια.

Δεν υπάρχει κάποια μαγική λύση. Η γνώμη μου είναι πως όποιος σου προσφέρει μια μαγική ή εύκολη λύση είναι στην ουσία απατεώνας ή στην καλύτερη περίπτωση πεπλανημένος και ο ίδιος.

Παρακάτω παραθέτω μια λίστα με παραδείγματα του τι σημαίνει να είσαι πρακτικά στα αρχίδια σου.

1) Πρώτα από όλα είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου. Αν δεν σε νοιάζει τι πιστεύουν οι άλλοι γιατί να κρύβεις τις αδυναμίες σου ή την ευάλωτη πλευρά σου. Στην πράξη άλλωστε είναι αδύνατο να κρυφτείς. Οι αδυναμίες σου και οι ανασφάλειες σου αργά ή γρήγορα -ιδίως τις κρίσιμες στιγμές- θα έρθουν στην επιφάνεια. Όσο πιο γρήγορα τις αποδεχθείς τόσο καλύτερα θα μπορέσεις να τις διαχειριστείς.

2) Αντέχεις να λες όχι. Το να προσπαθούμε να ικανοποιούμε τους γύρω μας δεν είναι πράξη αγάπης. Είναι μια απαίσια και ύπουλη στρατηγική. Κάνουμε πράγματα τα οποία δεν επιθυμούμε να κάνουμε, περιμένοντας και οι άλλοι να κάνουν το ίδιο για εμάς. Τις περισσότερες φορές καταλήγει σε οργή και μίσος για τους γύρω μας επειδή δεν έπεσαν στην παγίδα μας.

3) Δεν ντρέπεσαι για τις ανάγκες σου. Σταμάτα να κάνεις αστειάκια με την επιθυμία σου να ζεις άνετα ή να κάνεις σεξ. Είναι φυσιολογικό. Είμαστε ζώα και αποτελούν τα βασικά μας ένστικτα. Αναγνώρισε τα ίδια ένστικτα και στους υπόλοιπους ανθρώπους. Θα σε γλιτώσει από το δηλητήριο του φθόνου και θα σου δώσει κίνητρο να διεκδικείς πιο ξεκάθαρα αυτό που επιθυμείς.

4) Δεν νιώθεις άσχημα όταν είσαι ευτυχισμένος. Ναι, η ευτυχία σου μπορεί ανά πάσα στιγμή να καταστραφεί. Ο αγαπημένος σου ίσως να σε πληγώσει, οι ανταγωνιστές σου ίσως να σε ξεπεράσουν, οι φίλοι σου ίσως να σε προδώσουν. Ίσως να πέσει και ένα αμόνι στο κεφάλι σου όσο περπατάς σφυρίζοντας στο δρόμο.

5) Δεν έχεις ταμπού με την ψυχική υγεία. Γιατί να φοβάσαι να συμβουλευτείς έναν ειδικό ψυχολόγο ή ψυχίατρο αν η ποιότητα ζωής σου δεν είναι αυτή που επιθυμείς; Τόσο πολύ σε ενδιαφέρει η γνώμη των άλλων; Θα έκανες το ίδιο αν είχες πρόβλημα με το ζάχαρο σου ή κάποιον τραυματισμό;

5) Δεν είσαι υπερβολικά ταπεινός ούτε υπερβολικά υπερόπτης. Είναι όψεις του ίδιου νομίσματος. Ασχολείσαι υπερβολικά με το τι νομίζουν οι άλλοι για σένα. Διαφήμισε χωρίς φόβο τις επιτυχίες σου και παραδέξου τις αποτυχίες σου. Αυτό κάνεις όταν δεν σε νοιάζει η γνώμη των άλλων.

6) Λες την γνώμη σου χωρίς εκπτώσεις. Μάθε να έρχεσαι σε σύγκρουση για αυτά που πιστεύεις. Γιατί πρέπει να τα έχεις καλά με όλους; Εδώ οι παπάδες που υποτίθεται αγαπούν τον πλησίον τους εύχονται καρκίνο από άμβωνος σε όποιον διαφωνεί μαζί τους. Εμείς οι κολασμένοι τι πρέπει να κάνουμε;

7) Αντέχεις να μένεις μόνος. Η κακή παρέα είναι χειρότερη από την καθόλου.

8) Θυμάσαι πάντα πως είσαι φθαρτός. Το σώμα σου δεν θα ζήσει αιώνια με ευχές. Όμως με μια καλή ποιότητα ζωής, σωστή διατροφή και λίγη άσκηση, αν είσαι τυχερός, θα αντέξεις μερικά χρονάκια παραπάνω.

9) Δεν σπαταλάς τον θυμό σου εδώ κι εκεί. Το να οδηγάς σαν παλαβός ή να μπλέκεις με τον νόμο για σαχλαμάρες δεν δείχνει ότι είσαι στα αρχίδια σου. Το κάνεις γιατί θέλεις να προκαλέσεις και στην πράξη είναι αυτοκαταστροφικό. Θα σκοτωθείς χωρίς λόγο ή θα καταλήξεις φυλακή.  Κράτα την οργή σου για αυτούς που πραγματικά σου δημιουργούν προβλήματα και φοβάσαι να τα βάλεις μαζί τους. Έναν γονιό που σε καταπιέζει, ή ένα άθλιο εκπαιδευτικό σύστημα ή έναν bully στο σχολείο.

10) Δεν φοβάσαι να δείξεις την τρυφερότητα σου. Με τον τρόπο που κοιτάζεις, το άγγιγμα σου ή μερικές απλές κουβέντες. Είναι η μεγαλύτερη απόδειξη πως είσαι αληθινά στα αρχίδια σου.

Old Spice – Male and Proud


 

Ένα άρθρο μόνο για άνδρες. Αν διαβάζοντας τα παρακάτω αναγνωρίζετε τους εαυτούς σας τότε χρειάζεστε άμεσα ένα καλό ξύρισμα και μια αναθεώρηση του πως αντιλαμβάνεστε τον ρόλο σας ως άνδρες. 

1) Ο αυνανισμός σας είναι δυσανάλογα πιο τολμηρός και περιπετειώδης από την πραγματική ερωτική σας ζωή.

2) Πιστεύετε πως υπάρχει κάποιος εκεί έξω που μόνο εκείνος ή εκείνη θα μπορέσει να σας καταλάβει και να σας αποδεχθεί.

3) Θεωρείτε πως υπάρχει κάτι υπερβατικό στον έρωτα.

4) Νιώθετε πληγωμένοι από τους γύρω σας.

5) Πιστεύετε πως ο πατέρας σας δεν κατάλαβε και δεν ένιωσε ποτέ την μητέρα σας.

6) Αγαπάτε ανθρώπους που δεν θα έπρεπε.

 

Τα καλά παιδιά

Σύμφωνα με τον Ρόμπερτ Γκλόβερ συγγραφέα του ανάρπαστου και εμβληματικού βιβλίου No More Mr Nice Guy οι δημογραφικές επιπτώσεις του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου, σε συνδιασμό με την ανάπτυξη του φεμινιστικού και αντιπολεμικού κινήματος, δημιούργησαν ένα νέο είδος άνδρα, έναν άνδρα που υποφέρει από το λεγόμενο σύνδρομο του καλού παιδιού, μια συνεχή και απεγνωσμένη προσπάθεια να γίνεις αποδεκτός και να κατανοήσεις τους άλλους.

Το σύνδρομο του καλού παιδιού αντιπροσωπεύει την πεποίθηση πως αν ένας άντρας είναι καλός, τότε θα λάβει αγάπη ως αντάλλαγμα, θα ικανοποιήσει τις ανάγκες του και θα ζήσει μια ζωή χωρίς προβλήματα. Όταν αυτή η στρατηγική αποτυγχάνει να παράξει τα επιθυμητά αποτελέσματα -όπως πολύ συχνά συμβαίνει- τα καλά παιδιά συνήθως προσπαθούν ακόμα περισσότερο, αποτυγχάνοντας ακόμα περαιτέρω. Εξαιτίας της αίσθησης ανικανότητας και δυσαρέσκειας που αναπόφευκτα επιφέρει αυτή η συμπεριφορά, τα καλά παιδιά είναι τις πιο πολλές φορές οτιδήποτε άλλο παρά καλά.

Το βασικό πρόβλημα με αυτή την συμπεριφορά είναι καταρχάς πως είναι πέρα για πέρα ανειλικρινής. Οι άνδρες που πασχίζουν να ικανοποιήσουν τους γύρω τους σπάνια εκφράζουν ευθέως τις επιθυμίες τους και τις αξιώσεις τους. Τείνουν να κρύβουν ή να απαλύνουν το οτιδήποτε πιστεύουν πως θα δυσαρεστήσει τους άλλους ή θα οδηγήσει σε σύγκρουση. Επίσης αποφεύγουν να δείξουν τα ελαττώματα τους και τις δυσάρεστες όψεις του χαρακτήρα τους. Ως αποτέλεσμα οι σχέσεις τους είναι συνήθως επιφανειακές και μικρής διάρκειας. Προτιμούν να αποχωρούν ή να αφήνουν στη μέση κάτι που ξεκινούν προτού αποκαλυφθούν τα δυσάρεστα μυστικά τους. Εν τέλει συμβιβάζονται με μια δουλειά που δεν τους ικανοποιεί ή με μια ερωτική σχέση που δεν τους ολοκληρώνει προκειμένου να νιώθουν πως έχουν τον έλεγχο και πως μπορούν να συνεχίσουν να είναι καλά παιδιά.

Το χειρότερο βέβαια είναι πως τα καλά παιδιά πίσω από τα υπέροχα συναισθήματα τους κρύβουν ένα βουνό θυμού και απογοήτευσης. Νιώθοντας πως δικαιούνται μια ευτυχισμένη ζωή μόνο και μόνο χάρη στην καλοσύνη τους, τρέφουν μέσα τους ένα αληθινό μίσος για όλους και για όλα όταν αυτό δεν συμβαίνει. Μην εκπλαγείτε αν πίσω από τις επιθέσεις αυτοκτονίας ανακαλύψετε καλά θεοσεβούμενα παιδιά που εκδικούνται τον κόσμο για την αδικία και την σκληρότητα του. Συνήθως βέβαια αρκούνται σε γελοίες κατηγορίες για ανηθικότητα και εγωισμό ενάντια σε όσους δεν τους κάνουν το χατήρι τους.

Δυστυχώς η επιδημία της καλοσύνης εξαπλώνεται ραγδαία. Πάει πακέτο με την αγάπη, ή μάλλον πιο σωστά με την πιο ανώδυνη εκδοχή της αγάπης, μια αγάπη προς όλους και προς όλα, που φοριέται σαν φτηνό αποσμητικό και καλύπτει τις δυσάρεστες οσμές.

Οι σύγχρονοι άνδρες καλούνται να ανταποκριθούν σε αυτό το κάλεσμα αγάπης και να πράξουν αναλόγως. Να κατανοήσουν τις ανάγκες των συντρόφων τους και να τις ικανοποιήσουν οδηγώντας τες στην απόλυτη ευτυχία.

Το αποτέλεσμα στην πράξη είναι δυσλειτουργικές σχέσεις, κακό ή υποφερτό σεξ και μια ακμάζουσα βιομηχανία πορνογραφίας η οποία δεν έχει προηγούμενο.

 

Ένας ήρωας με ελαττώματα

Ήταν δεκαέξι χρονών όταν έφυγε πρώτη φορά από την Γασκόνη και έψαξε να βρει την τύχη του στο Παρίσι. Το σίγουρο είναι πως ήταν ξεροκέφαλος και υπερβολικά θαρραλέος. Του άρεσε να μπλέκει σε αιματηρούς καβγάδες και να ξημεροβραδιάζεται στα πανδοχεία πίνοντας κρασί με τους φίλους του. Νοίκιασε ένα μικρό διαμέρισμα στην πόλη κι εκεί γνώρισε τον πρώτο του έρωτα, την γυναίκα του θεοσεβούμενου σπιτονοικοκύρη του. Δεν είχε κανένα πρόβλημα να πλαγιάζει μαζί της λέγοντας ψέμματα πως την προσέχει όσο ο ταπεινός της σύζυγος έλειπε από το σπίτι. Αργότερα θα γνώριζε την σκοτεινή ΜιΛαίδη, μια αδίστακτη γυναίκα που ενεργούσε ως πράκτορας του καρδινάλιου. Την ερωτεύτηκε από την πρώτη στιγμή. Του άρεσε το πόσο αδίστακτη ήταν, το πως πατούσε επί πτωμάτων για να κάνει το δικό της. Κατάφερε να πλαγιάσει μαζί της αποπλανώντας την αθώα υπηρέτρια της και παριστάνοντας πως είναι κάποιος άλλος. Λίγους μήνες αργότερα θα την παρέδιδε στον δήμιο για να αποκεφαλιστεί, χωρίς καθόλου οίκτο.

Ακούγεται κάπως μαλάκας; Ονομάζεται Ντ Αρτανιάν κι είναι ίσως ο πιο διάσημος  ήρωας της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Με πολλούς τρόπους ο Ντ Αρτανιάν ενσαρκώνει όλα όσα ο σύγχρονος άνδρας μαθαίνει να μισεί από μικρό παιδί.

1) Το να μάχεσαι είναι ο τελικός σου προορισμός. Το να βρίσκεται στο επίκεντρο της σύγκρουσης και να παλεύεις για αυτά που πιστεύεις και δικαιούσαι.

2) Το σεξ είναι κάτι που διεκδικείς και απολαμβάνεις, χωρίς ενοχές, για την δική σου ευχαρίστηση χωρίς να είναι απαραίτητο να αγαπάς ή να εκτιμάς τον παρτενέρ σου.

3) Οι αληθινοί σου φίλοι είναι πολύ λίγοι και ότι και να συμβεί μεταξύ σας η φιλία σας δεν θα χαθεί ποτέ. Ένας για όλους, όλοι για έναν.

Υπήρξε ο παιδικός μου ήρωας και μέχρι τώρα δεν έχω βρει κάτι που να εκφράζει με πιο απλό τρόπο αυτό που θα ονόμαζα αντρικές αρετές. Όπως καταλαβαίνετε βρίσκεται σε απόλυτη σύγκρουση με την έννοια του καλού παιδιού. Ο Ντ Αρτανιάν δεν αγαπάει τους πάντες. Το αντίθετο. Θέλει να εξολοθρεύσει τους εχθρούς του και δεν διστάζει να τιμωρήσει την γυναίκα που ερωτεύτηκε όταν παραβιάζει τον ηθικό του κώδικα. Δεν προσπαθεί να την καταλάβει, ούτε να την αποδεχθεί. Τέλος γνωρίζει τους φίλους του και δεν σκορπάει την αγάπη του εδώ κι εκεί για να γίνεται αρεστός.

Το πιο τραγελαφικό με τα καλά παιδιά είναι πως βαθιά μέσα τους πιστεύουν πως είναι ξεχωριστά. Θεωρούν πως κανείς δεν είναι τόσο ευαίσθητος ή συναισθηματικός όσο αυτοί. Θεωρούν πως η ικανότητα τους να καταλαβαίνουν τον άλλο, να παραμερίζουν τον εγωισμό τους και να τον ‘νιώθουν’ είναι κάτι αληθινά σπάνιο, κάτι που έχουν μόνο οι μεγάλοι καλλιτέχνες ή οι μεγάλοι πνευματικοί άνθρωποι. Πιστεύουν πως αυτό είναι το φοβερό ταλέντο τους κι όχι οι αληθινές δεξιότητες τους, οι οποίες μπορούν να καλλιεργηθούν και να αναπτυχθούν


Στα μάτια τους αυτή η ιδιαιτερότητα τους, η ευαισθησία τους, τους κάνει φοβερούς στην επικοινωνία, τους καθιστά καλύτερους εραστές από τους γύρω τους.

Στην πραγματικότητα είναι οι χειρότεροι άνθρωποι για να επικοινωνήσεις μαζί τους γιατί ποτέ δεν λένε αυτό που πραγματικά σκέφτονται και ποτέ δεν εκφράζουν την διαφωνία τους ή την απέχθεια τους για αυτά που κάνεις ή λες. Σαν εραστές είναι κουραστικοί γιατί επικεντρώνονται στην ικανοποίηση του άλλου χωρίς να μπορούν ποτέ να αφεθούν ολοκληρωτικά. Μην εκφράζοντας ποτέ τις αληθινές επιθυμίες στους παρτενέρ τους, βρίσκουν καταφύγιο στην πορνογραφία ή σε οποιαδήποτε εκδοχή μιας φανταστικής σεξουαλικότητας όπου μπορούν να είναι όσο βρώμικοι κι εγωιστές πραγματικά θέλουν (cybersex, strip clubs κτλ).

Ένα άλλο χαρακτηριστικό του καλού παιδιού είναι πως δείχνει μια τρομερή απαξίωση για τα χρήματα ή την δόξα. Δεν έχουν τέτοια ταπεινά ένστικτα τα καλά παιδιά. Η κλασσική τους κουβέντα είναι ‘τα χρήματα δεν είναι το θέμα’ ή ‘εγώ το κάνω για την ευχαρίστηση μου και στα αρχίδια μου’. Όμως χολαίνουν όταν η ανιδιοτελής τους στάση δεν επιφέρει καρπούς. Συνήθως εκφράζουν τον φθόνο για όσους τα καταφέρνουν απαξιώνοντας τους με τον χειρότερο τρόπο. ‘Σιγά τον μαλάκα.’ ‘Δεν ξέρεις τι καθίκι είναι αυτός. Πάτησε επί πτωμάτων για να φτάσει εκεί που είναι.’

Το πιο δυσάρεστο όμως είναι πως αυτοί οι άνθρωποι είναι ανίκανοι να δείξουν και να δεχθούν τρυφερότητα. Μην επιθυμώντας να συγκρουστούν με κανένα υψώνουν ένα τοίχος γύρω τους ώστε να παραμένουν πάντα σε απόσταση ασφαλείας. Η καλοσύνη τους δεν είναι τίποτα άλλο παρά φόβος. Ατόφιος, καθαρός φόβος, για όλους και για όλα.

Τρία βήματα απελευθέρωσης

Θα αναρωτιέστε ποιοι διάολο είναι αυτά τα καλά παιδιά, πως τα αναγνωρίζουμε και πως φυλαγόμαστε από αυτά. Η απάντηση είναι όλοι μας ή έστω σχεδόν όλοι μας, λίγο ή περισσότερο. Τα καλά παιδιά είμαστε εμείς. Αιώνες θρησκευτικής προκατάληψης μαζί με ένα σωρό ιδέες και ιδεολογίες δημιούργησαν αυτή την απαίσια ψυχοσύνθεση η οποία βασίζεται στην δουλικότητα και την υποκρισία. Πιστεύω πως η ζωή κάθε ανθρώπου, στην προκειμένη κάθε άνδρα, θα πρέπει να είναι μια πορεία μακριά από αυτές τις αρρωστημένες αρετές. Μια πορεία με στόχο την αυθεντικότητα και την ειλικρινή έκφραση των επιθυμιών και της φύσης μας.

Τα τρία βήματα του Ντ Αρτανιάν, όπως τα ονομάζω, είναι μια καλή αρχή για κάθε άνδρα ώστε να ξεφύγει από το σύνδρομο του καλού παιδιού.

1) Μάθε να παλεύεις για όσα επιθυμείς. Αν αυτό είναι περισσότερα χρήματα ή περισσότερη δόξα τότε διεκδίκησε τα χωρίς να κρύβεις τις φιλοδοξίες σου πίσω από ευγενή κίνητρα. Μην φοβάσαι την αποτυχία αλλά μην φοβάσαι και την επιτυχία. Μάθε να αφήνεις πίσω τους ανταγωνιστές σου χωρίς ενοχές.

2) Γίνε ειλικρινής στις ερωτικές σου επαφές. Πες ξεκάθαρα τι είναι αυτό που σου αρέσει να σου κάνουν στο κρεβάτι και μην συμβιβαστείς με τίποτα λιγότερο. Μην εξιδανικεύεις τους συντρόφους σου. Απαλλάξου από ανθρώπους που σου φέρθηκαν άσχημα το γρηγορότερο. Δεν υπάρχει τίποτα να καταλάβεις ή να εξηγήσεις σε μια άδικη συμπεριφορά.

3) Διάλεξε τους φίλους σου με προσοχή. Είναι οι άνθρωποι από τους οποίους θα μάθεις και θα εξελιχθείς. Είναι οι άνθρωποι που θα είναι εκεί για σένα την πιο δύσκολη στιγμή ότι και να έχει συμβεί.

 
Η σχέση με τον πατέρα

Στην καρδιά των προβλημάτων συμπεριφοράς των σύγχρονων ανδρών βρίσκεται η σχέση με τον πατέρα τους. Η μετάβαση από την αγροτική κοινωνία στην αστική σήμαινε πως οι νεαροί άνδρες έπαψαν να ενηλικιώνονται στον χώρο εργασίας μαζί με τον πατέρα τους ή άλλους ενήλικους άνδρες, οι οποίοι θα μπορούσαν να τους μεταβιβάσουν άξιες και πρότυπα ανδρικής συμπεριφοράς. 


Οι σύγχρονοι άνδρες ενηλικιώνονται κοντά στις μητέρες τους μαθαίνοντας έτσι πως ο δρόμος προς την ευτυχία είναι η κατανόηση των αναγκών τους και η εκπλήρωση των κενών που αφήνει ένας πατέρας που λείπει από το σπίτι.

Ίσως για αυτό το λόγο σε κάποιες πρωτόγονες φυλές όταν τα νεαρά αγόρια φτάσουν στην εφηβεία οι άνδρες της φυλής οργανώνουν μια τελετή απαγωγής. Εισβάλλουν το βράδυ στα σπίτια και κλέβουν τα αγόρια από τις μητέρες τους, οι οποίες κλαίνε και μονολογούν τελετουργικά για τα αγόρια τους που θα τα χάσουν για πάντα. Είναι μια τελετή ενηλικίωσης. 

Θυμάμαι από μικρό παιδί να κοιτάζω με δέος τον πατέρα να ξυρίζεται το πρωί πριν φύγει για δουλειά. Δεν χαμογελούσε σχεδόν ποτέ. Μόλις τελείωνε σκούπιζε το πρόσωπο με μια πετσέτα, έβαζε μερικές σταγόνες after shave στα μάγουλα. Μερικά χρόνια αργότερα θα επαναλάμβανα τις κινήσεις του ευλαβικά μπροστά από τον καθρέφτη περνώντας το κατώφλι της εφηβείας. Ήταν μια τελετή μύησης. Μια τελετή που σηματοδοτούσε το πέρασμα από την παιδική ηλικία στον παράξενο κόσμο των ανδρών.

Αν είσαι ένας από αυτούς, όπως κι εγώ, που τρέφουν αντιφατικά συναισθήματα για τον πατέρα τους θα σε συμβούλευα να πάρεις τον χρόνο και να επανεκτιμήσεις την άποψη σου για εκείνον. Είναι βέβαιο πως θα έκανε πολλά λάθη, όπως θα κάνεις κι εσύ. Είναι κάτι που το κάνουμε οι άνδρες συχνά πυκνά. Τα κάνουμε σκατά. Όμως είναι βέβαιο πως θα έκανε και πάρα πολλά για τα οποία θα είσαι πολύ περήφανος. Όπως όλοι οι άνδρες είναι σίγουρο πως πάλεψε, άλλες φορές κέρδισε, άλλες έχασε κι όμως συνέχισε να βαδίζει μπροστά. 

 

Γραψε τους στα αρχίδια σου και πήγαινε στην κόλαση

Αυτό το κείμενο απευθύνεται κυρίως σε όσους υποφέρουν από κατάθλιψη ή νιώθουν πως έχουν χάσει τον εαυτό τους. Οι υπόλοιποι … 

Λένε πως αν δεν ξέρεις πως να ξεκινήσεις ένα κείμενο, τότε το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να χρησιμοποιήσεις ένα απόφθεγμα. Ορίστε λοιπόν.


‘Εντάξει λοιπόν, θα πάω στην Κόλαση.’

Μαρκ Τουαίην

Είναι τα λόγια του Χακ από το μυθιστόρημα Χακελμπέρυ Φιν του Μαρκ Τουαίην. Ο Χακ το έχει σκάσει από το σπίτι του παρέα με τον Τζιμ, έναν μαύρο σκλάβο και ταξιδεύουν παρέα στο Μισισίπι πάνω σε μια σχεδία. Όταν ο Χακ καταλαβαίνει πως η ζωή της ελευθερίας είναι πιο δύσκολη από ότι την είχε φανταστεί, αποφασίζει να γράψει ένα γράμμα στο σπίτι του όπου ζητάει συγγνώμη κι εκλιπαρεί να τον δεχθούν πίσω. Ύστερα σκέφτεται τι θα σήμαινε αυτό, πως δηλαδή θα έπρεπε να ζει με την θρησκόληπτη μητριά του και την στρίγγλα αδερφή της και πως ο φίλος του ο Τζιμ θα πουλιόταν στο σκλαβοπάζαρο, και αποφασίζει να σκίσει το γράμμα. Το ‘εντάξει λοιπόν, θα πάω στην κόλαση’ το λέει με το που σκίζει το γράμμα. Προτιμάει να είναι ελεύθερος και πιστός στις αρχές του κι ας είναι επικίνδυνο παρά να είναι ασφαλής και να ανέχεται την βαρετή μητριά του και την στρίγγλα αδερφή της.

Όταν ξεκίνησα το μπλογκ βρέθηκα απέναντι σε ένα ας πούμε παρόμοιο δίλημμα. Αναρωτήθηκα αν θα ήταν σωστό να λέω αυτά που σκέφτομαι και αυτά που πιστεύω χωρίς εκπτώσεις και ωραιοποιήσεις. Σκέφτηκα πως κάποιοι άνθρωποι ίσως να έβρισκαν αυτά που γράφω προσβλητικά ή απρεπή, πως ίσως να έχανα μερικούς φίλους στην πορεία και πως ίσως στα μάτια κάποιων να φαινόμουν ‘παράξενος’ ή ‘γραφικός’. Έμοιαζε η απόφαση μου να ανοίγει την πόρτα μιας μικρής κόλασης φτιαγμένης από δυσάρεστα συναισθήματα και απογοήτευση. Όμως τελικά αποφάσισα και το μόνο που έχω να κάνω είναι να επαναλάβω τα λόγια του Χακ.

‘Εντάξει λοιπόν, θα πάω στην Κόλαση’

Μπορεί να ακούγεται δύσκολο και κάπως τρομαχτικό όμως θα προσπαθήσω με απλά επιχειρήματα και μερικά παραδείγματα να αποδείξω πως το να αποφασίζεις να πας στην κόλαση συνειδητά είναι, πολλές φορές, η πιο σωστή και υπεύθυνη επιλογή.


Η νύχτα που δεν θυμάμαι τίποτα


Πρέπει να ήταν Χριστούγεννα του 2012. Μπαίνω σε ένα μπαρ. Σε λίγο κρατώ ένα ποτήρι ουίσκυ στο χέρι μου, ανάμεσα σε μερικούς ανθρώπους. Το μοναδικό που θυμάμαι να κάνω εκείνη τη νύχτα είναι να σκέφτομαι το πόσο χαρούμενος ήμουν για τον εαυτό μου. 


Ο λόγος ήταν πως εκείνη την εποχή γυμναζόμουν συστηματικά και είχα μεγάλη αυτοπεποίθηση με το σώμα μου. Είχα σταματήσει το κάπνισμα και ακολουθούσα ένα αυστηρό πρόγραμμα διατροφής. Απέφευγα το τυρί και έτρωγα μόνο προϊόντα light και μακαρόνια ολικής άλεσης .Επίσης είχα μια ερωτική σχέση με μια κοπέλα που με έκανε να νιώθω πως είμαι φοβερός στο κρεβάτι. Θεωρούσα πως οι ερωτικές μου επιδόσεις είχαν να κάνουν με την σωστή διατροφή και την μεθοδική άσκηση. Το πιο σπουδαίο ήταν πως από τα χρόνια της εφηβείας μου είχα κάνει ένα τεράστιο άλμα όσο αφορά τις κοινωνικές μου δεξιότητες. Μπορούσα να μιλάω χωρίς να κοκκινίζω κι αν κάποιος έλεγε μια αστεία ατάκα μπορούσα να απαντήσω με κάτι εξίσου έξυπνο. Πολλές φορές ήμουν εγώ αυτός που έλεγε πρώτος τις έξυπνες ατάκες. 

» Όταν σε λίγο ξεκλείδωνα την πόρτα δεν είχα ιδέα πως αυτή θα ήταν η πρώτη νύχτα μιας σειράς από ατελείωτες νύχτες όπου για κάποιο λόγο, τον οποίο δεν μπορούσα να εξηγήσω, θα ένιωθα δυστυχισμένος και θα προτιμούσα να ήμουνα νεκρός. «

Στεκόμουν λοιπόν εκεί ανάμεσα στους φίλους και για πρώτη φορά συνειδητοποιούσα το πόσο είχα αλλάξει προς το καλύτερο μεγαλώνοντας. Έφυγα από το μπαρ σχεδόν ξημερώματα ανηφορίζοντας μόνος τον δρόμο προς το σπίτι μου. Στην διαδρομή συνέχισα να αναλογίζομαι τα επιτεύγματα μου παραπατώντας ζαλισμένος από το ποτό. Όταν σε λίγο ξεκλείδωνα την πόρτα δεν είχα ιδέα πως αυτή θα ήταν η πρώτη νύχτα μιας σειράς από ατελείωτες νύχτες όπου για κάποιο λόγο, τον οποίο δεν μπορούσα να εξηγήσω, θα ένιωθα δυστυχισμένος και θα προτιμούσα να ήμουνα νεκρός.

Σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά της ΕΛΣΤΑΤ τρεις στους δέκα άνδρες και εφτά στις δέκα γυναίκες στην Ελλάδα πάσχουν από κατάθλιψη. Επίσης το 33 % του πληθυσμού έχει σκεφτεί την αυτοκτονία ως λύση στα προβλήματα του. Ένας από αυτούς ήμουν κι εγώ κι ίσως να είσαι κι εσύ που με διαβάζεις. Δεν είμαι ψυχολόγος, ούτε θέλω να σου κάνω τον έξυπνο. Είναι απλά μια κουβέντα από κάποιον που το πέρασε σε κάποιον που ίσως να το περνάει τώρα. Αν θες άκουσε το, αν θες γράψε με στα παλιά σου τα παπούτσια, όμως για μένα ήταν το κλειδί για να βγω από αυτή την κατάσταση.


Ο λόγος που νιώθεις τόσο δυστυχισμένος είναι γιατί προσπαθείς να μην είσαι τόσο δυστυχισμένος.

Ναι φίλε μου είναι τόσο απλό. Σίγουρα αν η κατάσταση σου είναι πάρα πολύ σοβαρή, αν δυσκολεύεσαι να κάνεις ακόμα και τα πιο βασικά, να διεκδικήσεις ας πούμε ένα μεροκάματο, ή να φροντίσεις τον εαυτό σου, τότε χρειάζεσαι την βοήθεια ενός ειδικού. Όμως ο ειδικός θα σε βοηθήσει να σταθείς για λίγο στα πόδια σου και να σκεφτείς πιο καθαρά. Όμως μόνο εσύ, μόνο οι δικές σου πράξεις θα σε οδηγήσουν να απαλλαγείς από αυτό το μαρτύριο.

Θα αναρωτιέσαι τώρα τι σημαίνει αυτό το ‘ο λόγος που νιώθεις τόσο δυστυχισμένος είναι γιατί προσπαθείς να μην είσαι τόσο δυστυχισμένος.’ Δεν είναι κάτι φοβερό. Είναι αυτό που σου έχουν πει οι φίλοι σου, εκατοντάδες φορές, όμως αρνείσαι να το καταλάβεις. ‘Γραψτους όλους στα αρχίδια σου.’ Είναι πολύ σοφή κουβέντα αυτή και αρκετά παρεξηγημένη. Πολλοί νομίζουν πως σημαίνει να γίνεις αναίσθητος ή επικίνδυνος για τους γύρω σου. Κάθε άλλο. Γραψτους όλους στα αρχίδια σου πρακτικά σημαίνει να μάθεις να εκφράζεις τα συναισθήματα και τα πιστεύω σου χωρίς φόβο και ντροπή. Σημαίνει να μάθεις να είσαι ο εαυτός σου και να το υπερασπίζεσαι ακόμα κι αν αυτό σημαίνει απόρριψη ή αποτυχία.

Ελπίζω αυτό το κείμενο να είναι αφορμή για να ξεκινήσεις να το κάνεις.


Ένας παράδεισος δυστυχισμένων

Ζούμε σχεδόν δύο χιλιάδες χρόνια πια κάτω από αυτό που πολύ αφηρημένα μπορούμε να ονομάσουμε χριστιανική ηθική, τουλάχιστον όπως αυτή γίνεται αντιληπτή και εφαρμόζεται από το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού. Η ηθική αυτή βασίζεται σε δυο ιδέες.

Η πρώτη ιδέα είναι πως υπάρχει ένας πανάγαθος και παντοδύναμος Θεός ο οποίος βλέπει και ξέρει όλες τις πράξεις μας και τις σκέψεις μας και μας κρίνει ανάλογα.

Η δεύτερη ιδέα είναι πως υπάρχει ζωή μετά το θάνατο. Αυτό σημαίνει πως ο πιο μεγάλος φόβος, η πιο τραγική διαπίστωση κάθε ανθρώπου, πως δηλαδή, κάποια στιγμή θα πάψει να υπάρχει, μπορεί να αναιρεθεί. Σύμφωνα με την χριστιανική θρησκεία μπορούμε όλοι να ελπίζουμε σε μια αιώνια ζωή, όπου θα είμαστε παντοτινά ευτυχισμένοι.

 «Κάπου στο πίσω μέρος του μυαλού μας υπάρχει πάντα η πεποίθηση πως υπάρχει κάποιος που νοιάζεται για εμάς. Πως έχουμε άφθονο χρόνο και πως αν κάνουμε τις σωστές πράξεις τότε το σύμπαν θα μας το ανταποδώσει.»

Ο δρόμος για να φτάσουμε σε αυτή την αιώνια ευτυχία είναι να είμαστε καλοί άνθρωποι. Να κάνουμε και να σκεφτόμαστε πράγματα τα οποία ο Θεός θα κρίνει ως ηθικά και σωστά ώστε να μας ανοίξει την πόρτα στην αιώνια ευτυχία. Αν δυσκολεύεστε να το καταλάβετε σκεφτείτε το κάπως σαν μια ταινία του Χόλυγουντ. Τα καλά παιδιά στο τέλος πάντα κερδίζουν τους κακούς και ζουν ευτυχισμένα.

Κατά την γνώμη μου αυτή η ηθική έχει μια σειρά από πολύ σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις.


Πρώτα από όλα διδάσκει στους ανθρώπους να είναι ανεύθυνοι όσο αφορά τις πράξεις τους. Φανταστείτε μια μητέρα που κάθε φορά που το παιδί της πάει να κάνει ένα λάθος, αντί να του εξηγεί γιατί αυτό που κάνει είναι λάθος, αρκείται μόνο στο να του πει πως η πράξη του αυτή θα τον οδηγήσει στην κόλαση.

Αν πατήσεις με τα παπούτσια στο χαλί θα καείς στην κόλαση

Αν δεν κάνεις τα μαθήματα σου θα καείς στην κόλαση.


Ένας άνθρωπος που παιδαγωγείται με αυτό τον τρόπο δεν αποκτά καμιά κριτική ικανότητα ως προς το τι είναι σωστό ή λάθος για τον εαυτό του και τους γύρω του.

Η άλλη αρνητική συνέπεια είναι πως ο οποιοσδήποτε μουρλός μπορεί να σε κάνει υποχείριο του. Εφόσον δεν χρειάζεται να εξηγήσει γιατί μια πράξη είναι λανθασμένη, βάση των συνεπειών της, τότε μπορεί να ονομάσει αμαρτία οτιδήποτε θέλει και να σε γεμίζει με τρόμο για την επερχόμενη τιμωρία.

Η τελευταία και χειρότερη συνέπεια είναι πως μαθαίνει τους ανθρώπους να αρνούνται την τραγικότητα της ζωής. Κάπου στο πίσω μέρος του μυαλού μας υπάρχει πάντα η πεποίθηση πως υπάρχει κάποιος που νοιάζεται για εμάς. Πως έχουμε άφθονο χρόνο και πως αν κάνουμε τις σωστές πράξεις τότε το σύμπαν θα μας το ανταποδώσει.

Αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα. Προσπαθούμε πάρα πολύ σκληρά να κάνουμε το σωστό γιατί πιστεύουμε πως αυτό θα μας ανταποδοθεί.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο που το σύγχρονο μάρκετινγκ βασίζεται πάνω σε αυτή την απλή ιδέα. Αν έχεις το τελευταίο κινητό, αν φοράς τα πιο μοντέρνα ρούχα, αν καπνίζεις τα τσιγάρα που καπνίζουν οι άντρες, αν αγοράσεις το πιο καλό αμάξι, αν φοράς το καλύτερο χαμόγελο σου, τότε μπορείς να ελπίζεις πως θα μπεις στον παράδεισο των διαφημιστικών τρέηλερ εκεί όπου ο ουρανός είναι πάντα γαλανός και οι δίμετρες κουκλάρες λιώνουν για πάρτη σου.


Η ευτυχία του σύγχρονου παράδεισου εξαρτάται από μερικά καταναλωτικά προϊόντα, όπως άλλοτε η αιώνια ζωή διασφαλιζόταν με μια σειρά από τυποποιημένες φιλανθρωπίες και γονυκλισίες στον ναό.

Χωρίς συναισθήματα

Ο σύγχρονος άνθρωπος τρέμει με το ενδεχόμενο να αποκαλυφθεί η ευάλωτη πλευρά της ζωής του. Διάβαζα πρόσφατα μια απίστευτη μελέτη για το ποια παραμύθια διαβάζουν οι γονείς στα παιδιά τους κι έλεγε πως οι μητέρες αποφεύγουν τα περισσότερα κλασσικά παραμύθια γιατί μιλούν πολύ ανοιχτά για τον θάνατο.

«Κάπως έτσι σιγά σιγά μας διαποτίζει όλους η σύγχρονη θρησκεία της ευτυχίας. Μια προσπάθεια να είμαστε συνέχεια χαρούμενοι, δυναμικοί, ορθολογιστές και αισιόδοξοι όπως τα πρότυπα μας στην τηλεόραση και το σινεμά.»


Μοιάζει πια να είναι εγκληματικό να μιλάς για την σκοτεινή πλευρά της ζωής. Μοιάζει εγκληματικό να αποδέχεσαι το γεγονός πως είσαι φθαρτός και αναλώσιμος. Πράγματι, το να είσαι ευάλωτος είναι η σύγχρονη αμαρτία. Το βλέπεις καθημερινά ακόμα και στις αναρτήσεις στο facebook. Όλοι χαμογελάνε. Όλοι περνάνε τέλεια. Όλοι συλλέγουν εμπειρίες. Το ακούς στην μουσική και τα τραγούδια, το αναγνωρίζεις στις εικόνες που αναπαράγονται παντού γύρω σου. Αφηρημένοι στίχοι ευδαιμονίας. Αφηρημένες εικόνες με ηλίθιες ατάκες για την ομορφιά της ζωής και την αγάπη. 


Το κακό είναι πως πιστεύουμε πως μέσα από όλα αυτά εκφράζουμε τους εαυτούς μας και την αλήθεια μας, όμως στην ουσία πρόκειται για αναπαραγωγές τετριμμένων κλισέ και εν πολλοίς διαφημιστικών μηνυμάτων. Μας είναι δύσκολο να καταλάβουμε πόσο πολύ επηρεαζόμαστε από τις εικόνες και τις πληροφορίες με τις οποίες βομβαρδιζόμαστε καθημερινά, όμως συμβαίνει. Σύμφωνα με τον κοινωνικό ψυχολόγο John Bargh οι άνθρωποι πέφτουν θύματα του λεγόμενου φαινομένου του Χαμαιλέοντα.

Είναι η υποσυνείδητη τάση που έχουμε όλοι να μιμούμαστε τις πράξεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές των ανθρώπων γύρω μας. Όπως είναι αναμενόμενο, έχουμε ακόμα μεγαλύτερη τάση να μιμούμαστε ανθρώπους που έχουν πιο υψηλό στάτους από εμάς, όπως για παράδειγμα ανθρώπους στην τηλεόραση.

Κάπως έτσι σιγά σιγά μας διαποτίζει όλους η σύγχρονη θρησκεία της ευτυχίας. Μια προσπάθεια να είμαστε συνέχεια χαρούμενοι, δυναμικοί, ορθολογιστές και αισιόδοξοι όπως τα πρότυπα μας στην τηλεόραση και το σινεμά. Ίσως για αυτούς να είναι κι έτσι. Ίσως να μην είναι και πολύ δύσκολο να είσαι συνέχεια χαρούμενος αν είσαι ένας τύπος που βγάζει πάνω από εκατό χιλιάδες δολάρια το μήνα. Αν όμως είσαι ένας άνθρωπος που παλεύει με την ανεργία σε μια φτωχοποιημένη χώρα στην άκρη της μεσογείου, τότε είναι ακατόρθωτο και πάνω από όλα είναι ψεύτικο και ανειλικρινές. Το μόνο που καταφέρνεις είναι να καταπιέζεις τα συναισθήματα σου και να υπογράφεις συμβόλαιο με την μεγαλύτερη επιδημία της εποχής μας. Την κατάθλιψη.

Το ημερολόγιο μου

Τα χρόνια της κατάθλιψης ζούσα μια πραγματική παράκρουση. Δεν μπορούσα να καταλάβω τι μου συνέβαινε. Ακολουθούσα όλες τις συνταγές ευτυχίας. Είχα ωραίο σώμα, αγόραζα τακτικά καινούρια ρούχα για να είμαι στην μόδα, είχα πολλές κοινωνικές κι ερωτικές σχέσεις. Κι όμως όταν έπεφτα το βράδυ στο κρεβάτι να κοιμηθώ η καρδιά μου χτυπούσε δυνατά και με κατέβαλε ένα συναίσθημα πνιγμού. Η κατάσταση αυτή ήταν τόσο ανυπόφορη ώστε ύστερα από μερικούς μήνες σκεφτόμουν σοβαρά να βάλω τέλος στην ζωή μου. 


Περιστασιακά καθόμουν κι έγραφα μερικά πράγματα σε ένα τετράδιο. Ήταν πράγματα για τα οποία ντρεπόμουν. Θεωρούσα πως ήταν απομεινάρια ενός παλιότερου, εφηβικού εαυτού μου, τα οποία θα έπρεπε κάποια στιγμή να ξεφορτωθώ. Σε ένα βαθμό πίστευα πως ήταν αυτό το υπόλειμμα από το παρελθόν που ευθυνόταν για την διαταραχή του ύπνου μου και τις ταχυπαλμίες. Μια μέρα έγραψα μια λίστα με τα δέκα πράγματα που δεν θα αλλάξουν ποτέ. Ήταν η πεμπτουσία του παράξενου μου εαυτού.



Δέκα πράγματα που δεν θα αλλάξουν ποτέ

1) Η απέχθεια μου για τα υποκοριστικά. Γκομενάκια, τυπάκια, μπαράκια, φιλαράκια … πρέπει να απαγορευθούν δια νόμου.

2) Η υποκρισία των αριστερών και των παπάδων. Όσο πιο επαναστάτης στην ιδεολογία τόσο πιο συμβιβασμένος στην ζωή. Όσο πιο ηθικός στα κηρύγματα τόσο πιο σιχαμένος στην πράξη.

3) Η αγάπη μου και το μίσος μου για τις πρώην μου. Ήταν όλες τους υπέροχες, ήταν όλες τους καριόλες.

4) Ο αυνανισμός στο μπάνιο το πρωί. Καμιά φορά και το βράδυ.

5) Η θέση του γάτου μου στην πολυθρόνα.

6) Η ταραχώδης σχέση και ο φόβος μου για τον πατέρα.

7) Οι χλιαροί φίλοι που δεν με αγάπησαν και δεν τους αγάπησα ποτέ.

8) Ο τρόπος που ερωτεύομαι. Χτυποκάρδι και στύση και μια επιθυμία να πεθάνω.

9) Το ‘Μόνο Ολυμπιακός’

10) Το  ‘Μόνο Μελαχρινές.’



» Ίσως να παρεξηγήσουν τις προθέσεις σου και να παρερμηνεύσουν τα λόγια σου όμως δεν μπορείς να κάνεις κάτι για αυτό. Λες αντίο και προχωράς παρακάτω.»


Σκεφτόμουν με τρόμο την μέρα που κάποιος θα άνοιγε εκείνο το τετράδιο και θα διάβαζε τις πιο μύχιες μου σκέψεις. Την μέρα που θα καταλάβαιναν όλοι πόσο μαλάκας ήμουν, πόσο αδύναμος, πόσο στενόμυαλος. Δεν μου περνούσε από το μυαλό πως αυτή ακριβώς ήταν η αιτία της δυστυχίας μου. Δεν ήθελα να παραδεχθώ πως απλά φοβόμουν να δείξω την ευάλωτη μου πλευρά. Φοβόμουν την απόρριψη των ανθρώπων που θα διαφωνούσαν μαζί μου, το μίσος αυτών για τους οποίους δεν πίστευα τα καλύτερα. Ήθελα να τα έχω καλά με όλους, να έχω όλες τις πόρτες ανοιχτές. 


Έτρεμα με την ιδέα πως θα αποκάλυπτα κάποτε την σκοτεινή πλευρά μου. Προσπαθούσα να κρύψω τις αδυναμίες μου και τις ευαισθησίες μου και ένιωθα απελπισία με την σκέψη πως κανείς δεν θα με γνώριζε ποτέ αληθινά. Το αποτέλεσμα ήταν να βυθίζομαι σε μια ζωή που δεν μου άρεσε. Να γίνομαι σχολαστικός με ένα σωρό μαλακίες όπως τα μαύρα μακαρόνια και τα τυριά χωρίς λιπαρά και τα ρεπς στο γυμναστήριο περιμένοντας, με την καλή διαγωγή μου, να μου δοθεί κάποτε μια θέση στον παράδεισο. 


Εδώ και κάποιο καιρό αποφάσισα να κάνω αυτό που έπρεπε να είχα κάνει από την πρώτη στιγμή.  Να είμαι ο εαυτός μου. Το ξέρω πως δεν είναι εύκολο. Το ξέρω πως σε φέρνει σε δύσκολη θέση με κάποιους ανθρώπους. Ίσως να παρεξηγήσουν τις προθέσεις σου και να παρερμηνεύσουν τα λόγια σου όμως δεν μπορείς να κάνεις κάτι για αυτό. Λες αντίο και προχωράς παρακάτω. Όσο για το ευάλωτο κομμάτι σου, αυτό για το οποίο ντρέπεσαι και φοβάσαι, είναι ίσως η πιο όμορφη πλευρά του εαυτού σου, αυτό που θα σε φέρει κοντά με άλλους ανθρώπους που έχουν παρόμοιες ευαισθησίες και φόβους με εσένα. Είναι επίσης ο μόνος τρόπος να έχεις ερωτική ζωή. Η ίδια η ερωτική πράξη απαιτεί να είσαι ευάλωτος περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Ότι και να κάνεις, όταν είσαι γυμνός, θα είναι πολύ δύσκολο να κρύψεις τον αληθινό σου εαυτό και αν το προσπαθήσεις το πιο πιθανόν είναι να τα κάνεις σκατά και να περάσεις ένα απαίσιο βράδυ.


Είτε σου αρέσει ή όχι καλέ μου φίλε βρίσκεσαι στην ίδια θέση που βρισκόταν κι ο Χακ στο υπέροχο βιβλίο του Μαρκ Τουαίην. Έχεις δύο επιλογές. Να φοβηθείς και να γίνεις σκλάβος των άλλων και των απαιτήσεων που έχουν για σένα ή να προχωρήσεις μπροστά αποδεχόμενος την συνέπεια της επιλογής του να είσαι ο εαυτός σου. Είναι μια δύσκολη απόφαση κι αυτή η απλή φράση αποτυπώνει απόλυτα την σοβαρότητα της. Αν είσαι έτοιμος πες την και ξεκίνα. 


Εντάξει λοιπόν, θα πάω στην κόλαση